ΙΣΤΟΡΙΑ

Ένα μικρό θέατρο που ξεκίνησε από μία μεγάλη τρέλα

Το Θέατρο Τ(αφ) άνοιξε τις πόρτες του τον Οκτώβριο του 2014, στην οδό Αλεξάνδρου Φλέμινγκ 16, στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για έναν χώρο με τη δική του ιστορία: τη δεκαετία του ’80 φιλοξενούσε τη μυθική πλέον μπουάτ Δέκα Βήματα στην Άμμο και, αργότερα, ένα εργαστήριο ζαχαροπλαστικής που έκλεισε στα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης.

Τη σκυτάλη πήρε η θεατρική ομάδα Passatempo: η σκηνοθέτις Γλυκερία Καλαϊτζή, οι σκηνογράφοι-ενδυματολόγοι Μαρία Καραδελόγλου και Ευαγγελία Κιρκινέ και ο σχεδιαστής φωτισμών Κώστας Σιδηρόπουλος. Η ομάδα είχε ήδη διαγράψει μια τετραετή πορεία στη θεατρική ζωή της πόλης, παρουσιάζοντας τις Τρεις Αδερφές του Τσέχωφ, την Ολεάννα του Μάμετ, την Όπερα του Ζητιάνου του Γκέι και το Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκι σε διαφορετικές σκηνές της Θεσσαλονίκης.

Λίγες παραστάσεις μέσα στη χρονιά και μετά σιωπή. Αυτή ήταν τότε η πραγματικότητα για πολλές ανεξάρτητες ομάδες της πόλης. Η ανάγκη για συνέχεια, σταθερότητα και ουσιαστικό καλλιτεχνικό διάλογο έδειχνε προς μία κατεύθυνση: τη δημιουργία μιας μόνιμης στέγης από την ίδια την ομάδα.

Η συγκυρία μόνο ευνοϊκή δεν ήταν. Η οικονομική κρίση είχε ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα και τα χρήματα ήταν ελάχιστα. Υπήρχε, όμως, ένα μεγάλο απόθεμα ανθρώπινου κεφαλαίου. Φίλοι, γνωστοί και συνεργάτες, παλιοί και νέοι, πρόσφεραν υλικά, τεχνικό εξοπλισμό, προσωπική εργασία και ηθική στήριξη. Η ομάδα ανέλαβε συλλογικά τη διαμόρφωση και τη λειτουργία του χώρου, με την καθοδήγηση της Ευαγγελίας Κιρκινέ στην αρχιτεκτονική αισθητική και του Κώστα Σιδηρόπουλου στον τεχνικό σχεδιασμό.

Έτσι δημιουργήθηκε το Θέατρο Τ. Από μια Τρέλα.

Μια μικρή σκηνή δημιουργικών συναντήσεων

Με χωρητικότητα 75 θέσεων, το Θέατρο Τ σχεδιάστηκε με φροντίδα για όλους όσοι θα το κατοικούσαν και θα το επισκέπτονταν: τόσο τους καλλιτέχνες όσο και το κοινό. Άνετο καμαρίνι, εξοπλισμένο ηλεκτρολογείο, ράμπα εισόδου, έξοδος κινδύνου και τουαλέτα προσβάσιμη σε άτομα με αναπηρία αποτέλεσαν από την αρχή ουσιαστικές επιλογές και όχι δευτερεύουσες προβλέψεις.

Η ίδια φροντίδα καθόρισε και την καλλιτεχνική του ταυτότητα. Το Τ δεν δημιουργήθηκε απλώς ως ένας ακόμη χώρος για παραστάσεις, αλλά ως μια θεατρική δομή παραγωγής, φιλοξενίας, συνεργασίας και ανταλλαγής εμπειριών.

Η παραγωγική δραστηριότητα της Passatempo βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της διαδρομής. Από το 2011 μέχρι σήμερα, η ομάδα έχει παρουσιάσει 22 παραγωγές και συμπαραγωγές, με αφετηρία σημαντικά έργα του παγκόσμιου και σύγχρονου δραματολογίου και σταθερή επιδίωξη τον επαγγελματισμό και την καλλιτεχνική αρτιότητα.

Παράλληλα, από το 2011 έως και τη σεζόν 2025-2026, στο καλλιτεχνικό αρχείο του Θεάτρου Τ καταγράφονται περισσότερες από 120 παραστάσεις. Η σκηνή του Τ έδωσε χώρο σε νέα καλλιτεχνικά σχήματα της Θεσσαλονίκης και υποδέχθηκε επιλεγμένες δουλειές από την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η φιλοξενία δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ως απλή συμπλήρωση του προγράμματος. Κάθε σεζόν διαμορφώνεται ως μια συνεκτική καλλιτεχνική πρόταση, ανοιχτή σε διαφορετικές γενιές, θεατρικές γλώσσες και τρόπους δημιουργίας.

Η εκπαίδευση ως καλλιτεχνική πράξη

Η εκπαίδευση δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ από το Τ ως μια παράλληλη δραστηριότητα. Υπήρξε εξαρχής βασική πτυχή της ταυτότητάς του, η οποία αναπτύχθηκε υπό την καλλιτεχνική ευθύνη του Αλέξανδρου Μιχαήλ. Εδώ και 12 χρόνια, τα εργαστήρια υποκριτικής για αρχάριους και προχωρημένους προσφέρουν ένα σταθερό πεδίο μαθητείας, πρακτικής και εξέλιξης.

Το Τ ήταν από τους πρώτους ανεξάρτητους θεατρικούς χώρους της Θεσσαλονίκης που έδωσαν έμφαση στην εκπαίδευση: με υπευθυνότητα απέναντι στη διαδικασία, σεβασμό απέναντι σε κάθε συμμετέχοντα και διαρκή καλλιτεχνική ανησυχία. Στόχος δεν είναι μόνο η εξοικείωση με τα εργαλεία της υποκριτικής, αλλά η καλλιέργεια ενός ανοιχτού και δημιουργικού τρόπου σκέψης γύρω από το θέατρο.

Στο ίδιο πνεύμα, το Θέατρο Τ ανέπτυξε από νωρίς ένα συστηματικό πρόγραμμα σεμιναρίων, φέρνοντας τους καλλιτέχνες της πόλης σε άμεση επαφή με νέες αλλά και εδραιωμένες μεθόδους και πρακτικές: από τη μάσκα, το σωματικό και το δημιουργικό θέατρο έως τη χορικότητα, το θέατρο ντοκουμέντο, τη δραστική ανάλυση και τη μετάβαση από το θεατρικό έργο στη σκηνική γλώσσα.

Στα σεμινάρια του Τ έχουν διδάξει, μεταξύ άλλων, οι Άρης Μπινιάρης, Δημήτρης Καραντζάς, Γιώργος Κουτλής, Γεωργία Μαυραγάνη, Σοφία Πάσχου, Χρήστος Θεοδωρίδης και Ξένια Θεμελή, Αργυρώ Χιώτη, Κώστας Φιλίππογλου, Πηγή Δημητρακοπούλου, Αλεξάνδρα Καζάζου, Μάρθα Φωκά και Έφη Σταμούλη. Έτσι, η εκπαίδευση γίνεται συνάντηση, διάλογος και ζωντανή ανταλλαγή εμπειρίας.